Axit uric là gì? Những kiến thức tổng quan về axit uric nên biết

Axit uric được xem là nguyên nhân hàng đầu gây nên bệnh gút (gout), đây là một nỗi lo đang được rất nhiều người quan tâm. Khi xét nghiệm máu và thấy kết quả có chỉ số axit uric, tuy nhiên nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về chỉ số này và tìm đến sự tư vấn của bác sĩ để nắm rõ tình trạng của mình nhưng vẫn chưa thấy yên tâm.

Vì vậy, sau đây hãy cùng chuyên gia của chúng tôi tìm hiểu tổng quan về axit uric có thêm những kiến thức bổ ích để có thể phòng và điều trị bệnh hiệu quả nhất nhé!

Axit uric là gì?

axit-uric-la-gi

Axit uric là gì?

Vậy câu hỏi được đặt ra ở đây là axi uric là gì? Axit uric là sản phẩm cuối cùng của quá trình chuyển hóa purine. Đây là một loại axit yếu nên thường bị ion hóa thành muối urate hòa tan trong huyết tương.

Phần lớn thì axit uric trong máu ở dạng tự do, chỉ khoảng tầm <4% là gắn với protein huyết thanh. Ở nồng độ cao thì urate sẽ bị kết tủa, đối với nam thì nồng độ axit uric trong máu trung bình là 5,1 ± 1,0 mg/dl (420 μmol/lít) còn đối với nữ thì nồng độ axit uric trong máu là 4,0 ± 1mg/dl (360 μmol/lít).

Khi nồng độ axit uric trong máu vượt quá những mức giới hạn trên thì được gọi là tăng axit uric. Quá trình tổng hợp và bài tiết axit uric ở trạng thái bình thường sẽ ở trạng thái cân bằng. Tổng lượng axit uric trong cơ thể ở nam là khoảng 1200mg, ở nữ là khoảng 600mg, chiếm khoảng 2/3 tổng lượng axit uric được tổng hợp mới và cũng với số lượng tương tự đải thải chủ yếu qua thận.

Axit uric dễ hòa tan trong nước tiểu hơn là trong nước. Vậy nên độ pH của nước tiểu ảnh hưởng đến sự hòa tan của axit uric. Nếu pH càng kiềm thì việc đào thải axit uric càng thuận lại và ngược lại nếu nước tiểu càng toàn thì việc đào thải axit uric sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Trung bình một ngày thì lượng axit uric được đào thải ra là 800mg/ngày.

+ Nếu pH là 5.0 thì axit uric bảo hòa với nồng độ từ 390-900 μmol/L

+ Nếu pH là 7.0 thì axit uric bảo hòa với nồng độ từ 9480-12000 μmol/L

Nguyên nhân làm tăng axit uric trong máu

axit-uric1

Nguyên nhân tăng axit uric

Có nhiều nguyên nhân gây nên tăng acid uric máu có thể là do

+ Tăng tổng hợp axi uric máu: Nguyên nhân có thể là do bạn ăn quá nhiều thức ăn có chứa nhân purin, từ đó làm tăng tổng hợp purin nội sinh, tăng thoái biến nucleotide hoặc phối hợp.

+ Giảm bài tiết axit uric qua thận: Nguyên nhân có thể là do giảm lọc ở cầu thận, giảm tiết urate ở ống thận hoặc phối hợp. Bị suy thận giẫn tới ức chế bài tiết urate ở ống thận, tăng huyết áp, sử dụng một số thuốc làm tăng axit uric máu, bị thận do nhiễm độc chì.

Và tăng axit uric máu có thể là do phối hợp cả 2 nguyên nhân trên. Và một số nguyên nhân khác như làm dụng rượu, di truyền…

Gene có thể là nguyên nhân dẫn đến bị tăng acid uric trong máu và gây nên bệnh gút (gout). Theo như các nghiên cứu thì cho thấy rằng những người có gia đình có tiền sử bị mắc gút do tăng axit uric trong máu thì có nguy cơ cao hơn rất nhiều so với người bình thường.

Đối với một cơ thể bình thường khỏe mạnh thì khi axit uric được phát hiện trong máu thì sẽ được thận lọc ra và thải ra cơ thể qua đường nước tiểu. Tuy nhiên, đối với một số người thì thận không thể thực hiện chức năng này một cách triệt để gây nên tình trạng axit uric bị tích tụ lại trong máu và kết tinh thành các tinh thể ở các khớp xương và dẫn tới tình trạng viêm, gây đau nhức cho người bệnh được gọi là bệnh gút.

Nhiều nghiên cứu đã khám phá ra rằng gene có thể làm cho cơ thể khó thải chất axit uric ra khỏi máu. Từ đó có thể thấy nhiều người có nguy cơ cao hơn mắc phải gút là do gene mà họ được thừa hưởng. Vì thế phát hiện này đã giúp việc chẩn đoán bệnh được dễ dàng và chính xác hơn.

Uống nhiều rượu bia cũng là một trong những nguyên nhân gây tăng axit uric trong máu. Bởi khi uống nhiều rượu bia sẽ làm tăng dị hóa các nucleotid có chứa nhân purin, làm tăng dị hóa ATP thành AMP gây tăng sản xuất axit uric.

Ngoài ra thì sử dụng rượu bia nhiều làm cho cơ thể mất nước và sẽ làm tăng axit lactic trong máu. Khi uống rượu thường sẽ ăn kèm những đồ nhắm, mà bản thân rượu bia đã bổ sung một lượng purin đáng kể, thêm vào đó nó còn hạn chế bài tiết urate qua nước tiểu, lúc này sẽ tạo điều kiện purin bị giữ lại và tăng quá trình tinh thể hóa các urat ở nước tiểu và tế bào hơn.

>>> Axit uric trong máu tăng bao nhiêu là cao? Cách giảm axit uric trong máu

Các bệnh lý cụ thể đi kèm với tăng axit uric và bệnh gút

+ Béo phì: Sự thật là có sự liên quan giữa nồng độ axit uric trong máu với trọng lượng của cơ thể. Bệnh gút càng tăng cao ở những người béo phì thừa cân. Béo phì sẽ làm tăng tổng hợp axit uric trong máu và sẽ làm giảm thải axit uric trong máu, từ đó kết hợp với 2 nguyên nhân đã cho thấy tỉ lệ người béo phì bị mắc gút là rất cao.

axit-uric2

Béo phì có liên quan đến axit uric

+ Tăng lipid máu: Nhiều nghiên cứu đã chứng minh răng tăng lipid máu có sự phối hợp của tăng axit uric máu, và đến khoảng 70% bệnh nhận gút có kèm theo tăng lipid máu.

Đối với người bệnh gút, thì nhiều nghiên cứu còn cho thấy có sự rối loạn của HDL – là một loại lipoprotein có lợi bảo vệ sức khỏe. Sự liên quan giữa gút và rối loạn lipid máu chính là một phần của hội chứng chuyển hóa bao gồm tăng BMI, béo phì vùng bụng, tăng TG, giảm HDL…

+ Đái tháo đường: Bệnh gút thường đi kèm với bệnh đái tháo đường đặc biệt là đái tháo đường type 2. Đái tháo đường là một loại bệnh nằm trong hội chứng rối loạn chuyển hóa chung đặc trưng bởi sự tăng đường huyết, mà nguyên nhân chính ở đây là do thiếu hụt insulin tương đối hoặc tuyệt đối.

Đái tháo đường kèm theo bệnh gút thường là do sự đề kháng insulin. Việc kết hợp 2 loại bệnh này làm cho việc điều trị gặp rất nhiều khó khắn, vì nó đòi hỏi phái kết hợp điều trị cả 2 bệnh một lúc, và chế độ dinh dưỡng bị hạn chế nhiều.

+ Tăng huyết áp: Có đến gần 40% người bị tăng axit uric trong máu phát hiện ở người bệnh tăng huyết áp. Nhưng cho dù tỉ lệ tăng axit uric trong máu tăng ở đối tượng tăng huyết áp nhưng lại không có sự liên quan giữa trị số huyết áp và axit uric. Nguyên nhân gây nên mối liên hệ giữa bệnh gút và tăng huyết áp hiện đến nay vẫn chưa được phát hiện rõ.

axit-uric3

Tăng huyết áp có liên quan với acid uric.

+ Nhồi máu cơ tim: Tăng axit uric trong máu có liên quan với nguy cơ và nhồi máu cơ tim và dột tử tim ở những bệnh nhân có hội chứng chuyển hóa. Theo thống kê thì có người bệnh bị tăng axit uric trong máu có 20,1% bị hội chứng chuyển hóa, trong khi đó người bình thường thì còn số này chỉ là 15,3%.

+ Xơ vữa động mạch: Có rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra sự liên quan giữa gút và xơ vừa động mạch. Tuy nhiên tăng axit uric trong máu không phải là nguyên nhân trực tiếp của bệnh mạch vành. Đối với người bệnh gút thì yếu tố gây nguy cơ xơ vữa động mạch chính là sự tăng huyết áp, béo phì, đề kháng insulin, tăng TG máu góp phần làm tăng sự liên quả giữa axit uric và xơ vữa động mạch.

Cách giảm axit uric

Cách giảm axit uric bằng thuốc

axit-uric4

Cách giảm axit uric bằng thuốc.

Khi chỉ số axit uric trong máu ở mức 13mg/dl thì mới cần sử dụng thuốc hạ axit uric trong máu. Đối với các trường hợp khác thì không có chỉ định dùng thuốc, trừ trường hợp bệnh nhân có tình trạng hủy tế bào quá nhiều như ở người bệnh bị ung thư phải hóa trị hoặc xạ trị.

Trước khi sử dụng bất cứ loại thuốc nào cần phải cân nhắc bởi vì các loại thuốc điều trị gút đều có rất nhiều tác dụng phụ gây ảnh hưởng đến sức khỏe như nó có thể làm phụ thuộc vào thuốc, làm suy thận, lét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa.

Do đó, với những người bệnh chỉ tăng axit uric trong máu mà chưa có triệu chứng thì đều được khuyên cáo không có chỉ định điều trị, trừ trường hợp có nguy cơ quá cao cho bệnh tim mạch.

Việc đầu tiên khi bị mắc axit uric trong máu thì cần phải đến gặp bác sĩ để khám và kiểm tra chỉ sổ axit uric thường xuyên để xác định mức độ ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe của người bệnh là như thế nào.

Chỉ dùng thuốc khi mà đã điều chỉnh chế độ ăn mà lượng axit uric trong máu vẫn tăng. Và phải sử dụng thuốc theo đúng sự chỉ dẫn của bác sĩ, đúng liều lượng và khi có những biểu hiện phản ứng thuốc cần phải ngưng thuốc và có hướng điều trị kịp thời.

>>> Chỉ số axit uric bao nhiêu là vừa? Bao nhiêu thì là bị gout (gút)

Cách giảm axit uric trong máu không dùng thuốc

+ Uống nhiều nước: Mỗi ngày bạn uoongsn hiều nước sẽ làm cho bài tiết của thận tăng lên, nước tiểu bị pha loãng và khi đó các tinh thể axit uric không còn khả năng kết tinh với nhau nữa sẽ không thể tạo thành sỏi và sẽ không bị gút nữa.

axit-uric5

Uống nước nhiều giúp giảm nồng độ axit uric.

Do đó, đối với người bị tăng axit uric trong máu thì nên uống nhiều nước đầy đủ mỗi ngày khoảng từ 3l-4l nước, sẽ giúp giảm lượng axit uric một cách tự nhiên nhất.

+ Thực phẩm giàu chất xơ: Chất xơ có thể giúp giảm mức axit uric trong máu là nhờ chúng có thể hấp thụ axit uric trong máu và loại bỏ axit uric dư thừa từ cơ thể qua thận. Do đó bạn nên ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ để giảm được lượng axit uric trong máu.

Khi phát hiện lượng axtit uric trong máu cao thì bạn cần tăng cường những thực phẩm giàu chất xơ như yến mạch, bông cải xanh, lúa mạch, dưa chuột, cần tây, cà rốt. Hoặc bạn cũng có thể sử dụng những loại trái cây giàu chất xơ như lê, táo, cam, dâu tây, việt quất rất tốt cho người bị tăng axit uric trong máu.

+ Các sản phẩm sữa ít chất béo: Những loại sản phẩm sữa ít chất béo như sữa không đường, sữa tươi có thể ngăn ngừa được sự hình thành axit uric trong máu bởi chúng đóng vài trò rất quan trọng trong việc thủy phân axit uric trong thành phần huyết tương.

Do đó nếu người nào bị tăng axit uric trong máu thì nên sử dụng những loại sữa này thường xuyên hàng ngày như vậy có thể đào thải axit uric trong máu hiệu quả và giảm được nguy cơ mắc gút hiệu quả.

+ Bổ sung nước táo, giấm táo: Táo là loại quả có chứa hàm lượng kali tương đối cao sẽ giúp cân bằng môi trường axit và kiềm của cơ thể, từ đó giúp ngăn chặn tăng axit uric trong máu.

Như đã nói ở trên thi khi ở môi trường có tính kiềm hơn thì sẽ giúp giảm axit uric trong máu hơn so với môi trường ít tính kiềm hơn. Do đó, việc sử dụng một ly nước ép táo mỗi ngày hoặc giấm táo có thể giúp bạn axit uric trong máu hiệu quả và tự nhiên.

+ Tiêu thụ vitamin C trong rau củ quả: Đây cũng là một trong những cách giúp đào thải axit uric trong máu ra bằng cách rất tự nhiên. Theo các nghiên cứu đã chỉ ra rằng vitamin C có thể giảm được mức axit trong máu là do nó giúp làm tăng quá trình bài tiết thận, giúp giảm kết tủa urate gây nên tình trạng gút.

Do vậy, đối với người bắt đầu có dấu hiệu khởi phát bệnh gút và lượng axit uric trong máu đang có dấu hiệu tăng thì bận nên ăn những loại hoa quả có chứa nhiều vitamin C mỗi ngày để có thể dự phòng và giảm axit uric trong máu hiệu quả.

+ Dùng banking soda giảm axit uric trong máu: Sử dụng banking soda có thể giảm được axit uric trong máu nhờ nó có khả năng trung hòa acid uric và kiềm hóa cơ thể. Bạn nên uống hàng ngày 2 lần, mỗi lần 1 cốc banking soda có thể giảm được những triệu chứng rõ rệt.

+ Cân bằng lại chế độ ăn hàng ngày: Chế độ ăn uống rất quan trọng đặc biệt đối với người bị tăng axit uric, nó tác động trực tiếp đến lượng axit uric trong máu. Đối với người bị tăng axit uric trong máu thì cần hạn chế tiêu thụ những thực phẩm chứa nhân purin như thịt động vật, nội tạng động vật, hải sản, thức ăn nhanh.

axit-uric6

Chế độ ăn uống giúp điều chỉnh lượng axit uric.

Đồng thời cũng cần phải hạn chế chất béo, các loại ngũ cốc…Bên cạnh đó để tốt cho việc giảm axit uric trong máu thì cần ăn nhiều trái cây, rau củ tươi. Cần phải cân bằng thực đơn hàng ngày dựa theo mức độ axit uric trong máu hay sự bùng phát của bệnh gút.

Tuy nhiên bạn cần lưu ý rằng việc giảm axit uric không cần dùng thuốc này chỉ áp dụng cho những trường hợp mới bắt đầu bị bệnh, trường hợp nhẹ là tốt và phù hợp nhất. Do đó, người bệnh vẫn cần phải theo dõi và kiểm tra thường xuyên để có những hướng điều trị tích cực nhất có thể.

Ngoài ra, thì việc rèn luyện sức khỏe là rất quan trọng vì nó giúp giúp tăng cường sức đề kháng và rất tốt cho sức khỏe không chỉ đối với người bệnh mà cả đối với người bình thường.

Mọi thắc mắc, bạn đọc vui lòng để lại số điện thoại để được tư vấn nhanh nhất!

Axit uric là gì? Những kiến thức tổng quan về axit uric nên biết
Rate this post

×

GOUT SENUDO - 300.000đ/Hộp

Mua 2 hộp giảm 40.000đ

Mua 4 hộp giảm 120.000đ

Mua 6 hộp giảm 240.000đ

(Miễn phí vận chuyển khi mua từ 2 hộp trở lên)

Ganudo